Olimpiada przedsiębiorczości

 

Program III edycji

Hasłem trzeciej edycji Olimpiady jest

W założeniach Olimpiada Przedsiębiorczości łączy w sobie następujące cele:

• uświadomienie młodzieży konieczności zachowywania się w sposób przedsiębiorczy, jeżeli chce ona realizować własne cele w życiu prywatnym i zawodowym;


• rozbudzenie i wzmocnienie wśród młodzieży postaw i zachowań przedsiębiorczych;


• doskonalenie u młodych ludzi umiejętności analizy zjawisk zachodzących w gospodarce, w organizacji oraz w życiu prywatnym, mających wpływ na zachowania przedsiębiorcze;


• rozwijanie u młodzieży zdolności myślenia analitycznego i syntetycznego, planowania oraz realizacji przedsięwzięć, rozwiązywania w sposób twórczy problemów, skutecznego komunikowania się, poszukiwania informacji i na ich podstawie podejmowania decyzji, współdziałania w zespole oraz negocjacji;


• tworzenie pozytywnego klimatu wokół działalności biznesowej;


• lepsze przygotowanie młodzieży do wyzwań współczesnego świata, do których należą tendencja do integracji i globalizacji życia społecznego, wzrost roli wiedzy i informacji oraz coraz szybszy postęp naukowo-techniczny;


• zachęcanie młodzieży do studiowania w uczelniach ekonomicznych.

Tak różnorodne cele Olimpiady powodują, że uczestnicy nie tylko są oceniani pod kątem posiadanej wiedzy i umiejętności jej przełożenia na praktyczne umiejętności, ale także badane są reprezentowane przez nich postawy i zachowania przedsiębiorcze. Z tego powodu formy zadań na Olimpiadzie są zróżnicowane. Wiedza jest sprawdzana poprzez testy; postawy i zachowania przedsiębiorcze są badane poprzez przygotowywane przez uczestników projekty, a także rozwiązywanie przygotowanych case'ów i prezentacje na zadany temat.

Zakres tematyczny Olimpiady jest zgodny z podstawą programową nauczania przedsiębiorczości w szkołach ponadgimnazjalnych, poszerzony dodatkowo o zagadnienia związane ze zmienianym corocznie hasłem przewodnim Olimpiady. Niemniej jednak organizatorzy zakładają, że uczestnicy Olimpiady wykażą się umiejętnością samodzielnego przyswajania wiedzy wykraczającej poza wymogi szkolne. Młodzież biorąca udział w Olimpiadzie powinna posiadać podstawową wiedzę z zakresu psychologii, socjologii, ekonomii, zarządzania i prawa.

Program Olimpiady składa się z dwóch bloków tematycznych - stałego i zmiennego.

1. Stały blok tematyczny dla wszystkich edycji Olimpiady obejmuje następujące obszary:



1. Psychologiczne i socjologiczne uwarunkowania przedsiębiorczości

Psychologiczne koncepcje człowieka. Potrzeby człowieka - rodzaje, hierarchia, zmiana potrzeb. Osobowość człowieka - typy osobowości, rozwój osobowości, samoocena, prezentacja własnej osoby. Istota asertywności, kreatywności i przedsiębiorczości. Role społeczne i organizacyjne. Stres - przyczyny stresu, sposoby radzenia sobie ze stresem. Komunikacja interpersonalna - rodzaje komunikacji, podstawy konstruktywnej komunikacji. Mechanizm motywacji człowieka - teorie motywacji, zasady skutecznej motywacji, narzędzia motywacji. Konflikty - rodzaje, przyczyny konfliktów, przebieg konfliktów, sposoby kierowania konfliktami. Negocjacje - uwarunkowania negocjacji, strategie negocjacji. Praca zespołowa - organizacja pracy, tworzenie zespołów, planowanie działań zespołowych, zasady funkcjonowania zespołów. Etyka.


2. Makrouwarunkowania przedsiębiorczości

Gospodarka rynkowa - podmioty gospodarki rynkowej, popyt, podaż, okrężny obieg dochodów. Dochód narodowy. Wzrost gospodarczy i jego mierniki. Wahania aktywności gospodarczej. Inflacja - przyczyny, rodzaje, sposoby walki z inflacją. Rola państwa w gospodarce - polityka gospodarcza, interwencjonizm państwowy, budżet państwa, polityka fiskalna, rola banku centralnego, polityka pieniężna. Rynek pracy - popyt na pracę, podaż pracy, bezrobocie, narzędzia przeciwdziałania bezrobociu. System finansowy gospodarki - rynek finansowy, instytucje finansowe, instrumenty finansowe, giełda. Gospodarka otwarta - wymiana międzynarodowa, kursy walutowe, bilans płatniczy, bilans handlowy. Globalizacja i integracja gospodarki.


3. Przedsiębiorczość w rodzinie

Zachowanie gospodarstw domowych na rynku - użyteczność, ścieżka cen, punkt równowagi konsumenta, ochrona praw konsumentów. Dochody z pracy - formy zatrudnienia, formy wynagradzania, wynagrodzenie brutto, wynagrodzenie netto. Dochody ze świadczeń - świadczenia społeczne, system pomocy społecznej, system zabezpieczenia emerytalnego. Dochody z kapitału - sposoby lokowania oszczędności, lokaty pieniężne, lokaty rzeczowe, gra na giełdzie. Wydatki gospodarstwa domowego - rodzaje wydatków, ubezpieczenia gospodarcze: osobowe i majątkowe. Budżet gospodarstwa domowego - zasady konstruowania budżetu, kredyty konsumpcyjne, kredyty mieszkaniowe, racjonalne gospodarowanie budżetem gospodarstwa domowego, ryzyko.


4. Zachowania przedsiębiorcze w przedsiębiorstwie

Otoczenie konkurencyjne przedsiębiorstwa - podmioty otoczenia konkurencyjnego, sposoby analizy otoczenia konkurencyjnego. Strategie działania przedsiębiorstwa - strategie rozwoju, strategie konkurencji. Biznesplan - konstrukcja biznesplanu i jego sporządzanie. Forma prawna przedsiębiorstwa - przedsiębiorstwo indywidualne, spółka cywilna, spółki osobowe, spółki kapitałowe, spółdzielnie, przedsiębiorstwa państwowe, zakładanie przedsiębiorstwa. Struktury działalności gospodarczej - struktura organizacyjna, struktura kapitałowa, struktura kontraktowa. Finanse przedsiębiorstwa - rachunkowość, bilans przedsiębiorstwa, koszty, przychód, dochód, kondycja finansowa przedsiębiorstwa - wskaźniki rentowności, wskaźniki zadłużenia, wskaźniki płynności finansowej. Podejmowanie decyzji w przedsiębiorstwie - charakterystyka procesu decyzyjnego, racjonalność decyzji, sposoby podejmowania decyzji, rola informacji w procesie podejmowania decyzji. Kierowanie ludźmi w przedsiębiorstwie - dobór pracowników, zatrudnianie pracowników, prawa i obowiązki pracodawcy oraz pracownika, patologie w kierowaniu ludźmi, funkcje kierownicze, źródła władzy kierowniczej, style kierowania. Ubieganie się o pracę. Kryzys w przedsiębiorstwie i restrukturyzacja.


5. Zachowania przedsiębiorcze na rzecz środowiska lokalnego

Cele społeczne. Wydatki budżetu państwa na cele społeczne. Instytucje pomocy społecznej. Działalność organizacji pozarządowych. Struktura samorządu terytorialnego w Polsce. Zadania samorządu terytorialnego. Organizacja działalności samorządu terytorialnego. Budżet gminy. Działania przedsiębiorcze w gminie.



2. Zmienny blok tematyczny ustalany corocznie dla każdej edycji Olimpiady, zawierający problematykę wynikającą z hasła danej edycji.

Poprzez wybór tego tematu Organizatorzy chcieli zainteresować uczniów problematyką zachowań ekonomicznych przedsiębiorców, konsumentów oraz inwestorów. Po edycjach, których tematami przewodnimi były etyka w działalności gospodarczej (kształtująca fundamenty postaw i pokazująca, jakimi zasadami powinni kierować się przedsiębiorcy) oraz tworzenie wartości przedsiębiorstwa (pokazujące, w jaki sposób przedsiębiorca może rozwijać swoje przedsiębiorstwo, stosując odpowiednie strategie i sposoby finansowania), Organizatorzy uznali, że w kolejnej edycji dobrym uzupełnieniem wzmacnianego przez Olimpiadę profilu przedsiębiorcy, będzie uświadomienie uczestnikom, że o ostatecznym sukcesie w biznesie w dużym stopniu decydują również elementy miękkie - z pogranicza ekonomii, zarządzania i psychologii.

Coraz większe znaczenie zasobów niematerialnych w gospodarce powoduje, że współczesny menedżer, oprócz wiedzy, jaką strategię rozwoju przedsiębiorstwa wybrać, jak wzmocnić przewagi konkurencyjne, jaki model biznesowy przyjąć do realizacji stawianych celów, musi także w coraz większym stopniu uwzględniać sposób kształtowania relacji międzyludzkich zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz organizacji. Aby skutecznie zarządzać zasobami niematerialnymi (kapitałem ludzkim, relacjami z klientami, kapitałem organizacyjnym), menedżer musi rozumieć mechanizm funkcjonowania człowieka w organizacji oraz wiedzieć, w jaki sposób oddziaływać na efekty pracy grupowej, jak wpływać na decyzje klientów, jak skutecznie negocjować, czy też w jaki sposób motywować pracowników. Równie istotne znaczenie mają umiejętności komunikacji interpersonalnej, przeciwdziałania sytuacjom konfliktowym oraz podejmowania decyzji.

Bieżące hasło Psychologia biznesu będzie przede wszystkim koncentrowało się na:

• działaniach menedżerskich,
• zachowaniach konsumenckich oraz
• decyzjach inwestorskich.

W ramach psychologicznych aspektów działań menedżerskich zostaną poruszone między innymi zagadnienia funkcjonowania człowieka w organizacji, pracy grupowej i relacji w zespołach, wywierania wpływu na decyzje klientów, negocjacji, motywowania pracowników, komunikacji interpersonalnej, konfliktu w organizacji oraz podejmowania decyzji.

W perspektywie zachowań konsumenckich największy nacisk zostanie położony na to, co poprzedza nabywanie przez konsumenta dóbr i usług, zachodzi w trakcie tego procesu i następuje po nim oraz w jaki sposób przedsiębiorcy mogą na te zachowania wpływać.

Psychologia biznesu w decyzjach inwestorskich będzie się koncentrowała z kolei w największym stopniu na problematyce ryzyka.

Mamy nadzieję, że tegoroczny temat zmienny Olimpiady spotka się z równie dużą przychylnością i zainteresowaniem uczniów i nauczycieli jak hasła poprzednich edycji.

Literatura dla III edycji Olimpiady

Zawodników przystępujących do udziału w Olimpiadzie Przedsiębiorczości na wszystkich jej etapach obowiązuje znajomość literatury zalecanej przez Komitet Główny oraz podręczników do przedmiotów związanych tematycznie z problematyką Olimpiady. Wykaz obowiązującej literatury jest corocznie aktualizowany i publikowany. Uczestnicy Olimpiady powinni wykazać się znajomością prasy fachowej zalecanej przez organizatorów. Źródłem informacji powinna być również publicystyka radiowo-telewizyjna.

1. Pozycje zwarte:
1. Aronson E., Człowiek istota społeczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995.
2. Bień W., Rynek papierów wartościowych, Difin, Warszawa 2004.
3. Bień W., Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa, Difin, Warszawa 2003.
4. Cialdini R., Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka, GWP, Gdańsk 1999.
5. Drucker P.F., Zarządzanie w XXI wieku, Muza S.A., Warszawa 2000 lub Drucker P. F., Menedżer skuteczny, MT Biznes; Warszawa 2007¹
6. Gasiul H., Psychologia osobowości. Nurty, teorie, koncepcje, Difin, Warszawa 2006.
7. Gierszewska G., Romanowska M., Analiza strategiczna przedsiębiorstwa, PWE, Warszawa 2005, wyd. III.
8. Heryszek T., Strużycki M., Nowoczesna reklama na współczesnym rynku, Difin, Warszawa 2007.
9. Kotler Ph., Marketing, Gebethner i S-ka, Warszawa 1994.
10. Leksykon Zarządzania, Difin, Warszawa 2004.
11. Listwan T., Zarządzanie kadrami, C.H. Beck, Warszawa 2006.
12. Obłój K., Strategia organizacji. W poszukiwaniu trwałej przewagi konkurencyjnej, PWE, Warszawa 2006.
13. Pawlak Z., Biznes plan. Zastosowania i przykłady, Poltext, Warszawa 2006.
14. Pierścionek Z., Strategie konkurencji i rozwoju przedsiębiorstwa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.
15. Pocztowski A., Zarządzanie zasobami ludzkimi, PWE, Warszawa 2003.
16. Sudoł St., Przedsiębiorstwo, PWE, Warszawa 2006, wyd. III.
17. Wachowiak P., Profesjonalny menedżer, Difin, Warszawa 2001.
18. Winch A., Winch S., Negocjacje, Difin, Warszawa 2005.
19. Zimniewicz K., Współczesne koncepcje i metody zarządzania, PWE, Warszawa 2003.


2. Dodatkowa literatura związana z hasłem zmiennym:
1. Chmiel N. (red.), Psychologia pracy i organizacji, GWP, Gdańsk 2003.
2. Davis M., McKay M., Fanning P., Sztuka skutecznego porozumiewania się, GWP, Gdańsk 2006.
3. Falkowski A., Tyszka T., Psychologia zachowań konsumenckich, GWP, Gdańsk 2002.
4. Kożusznik B., Zachowania człowieka w organizacji, PWE, Warszawa 2006.
5. Rzepa T., Psychologia komunikowania się dla menedżerów, Difin, Warszawa 2007.
6. Terelak J.F., Psychologia organizacji i zarządzania, Difin, Warszawa 2005.
7. Tyszka T. (red.), Psychologia ekonomiczna, GWP, Gdańsk 2004.
8. Zaleśkiewicz T., Psychologia inwestora giełdowego, GWP, Gdańsk 2004.


3. Czasopisma:
• "Harvard Business Review Polska"
• "Personel"
• "Przegląd organizacji"
• "e-mentor"
• "Puls Biznesu"
• "Parkiet"
Oraz strony biznesowe: "Gazety Prawnej", "Rzeczpospolitej", "Gazety Wyborczej" lub "Dziennika"


4. Akty prawne dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej, w tym:
1. Kodeks spółek handlowych
2. Kodeks pracy
3. Kodeks cywilny
4. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej


5. Roczniki statystyczne GUS.

¹ Ze względu na trudności z dostępem do książki P. Druckera, Zarządzanie w XXI wieku, Muza S.A., Warszawa 2000 Organizatorzy podjęli decyzję o włączeniu do literatury pozycji P. Druckera, Menedżer skuteczny, MT Biznes; Warszawa 2007.

• Powrót do poprzedniej strony »